„Како му е пред порти, така му е и дома“: Статус што отвори дебата за културата на живеење
Валкани тротоари, пикавци и мочки: Зошто луѓето веќе не реагираат на нечистотијата?
„Една метла секое утро“: Статус за валканите улици што отвори голема дебата за хигиената во градовите
Еден искрен и директен Фејсбук статус деновиве отвори тема што одамна тивко ги нервира граѓаните – хигиената во градовите, состојбата на јавните простори и навиката сите да чекаат „некој друг“ да ја заврши работата.
Авторката Јорданка Јоци Ивановска, опишувајќи ја својата прошетка низ скопската населба Лептокарија, напиша дека на многу места забележала „ѓубренца, прашини, црнила“, па дури и непријатна миризба околу објектите и тротоарите.
Нејзиниот статус брзо привлече внимание бидејќи многумина се пронајдоа во опишаната слика – локали пред кои има пикавци, неизмиени тротоари, преполни жардиниери со отпад и запуштени деловни простори во кои луѓето секојдневно работат и пијат кафе како тоа да станало нормална појава.
„Секој еден да удри една метла секое утро, конкретно тој нивен трговски ќе свети“, напиша таа во објавата што предизвика бројни реакции на социјалните мрежи.
Хигиената не е само работа на институциите
Текстот на Ивановска отвора една многу поширока тема – дали јавната хигиена е само обврска на комуналните служби или и лична одговорност на секој човек?
Во многу европски градови, сопствениците на локали секое утро ги чистат просторите пред своите дуќани, ги мијат тротоарите и се грижат околината да изгледа уредно.
Тоа не е законска обврска во секој случај, туку дел од културата на живеење и односот кон заедницата.
Кај нас, пак, често може да се види спротивната слика – уредени ентериери и средени луѓе, но запуштен простор веднаш пред влезот.
„Не е само избањај се и намирисај се, а потоа проведи го целиот ден во смрдеа и меѓу нечистотија“, пишува авторката, потенцирајќи дека односот кон просторот во кој живееме многу говори и за општата култура на едно општество.
Малите навики прават голема разлика
Можеби најсилниот дел од статусот е личниот пример што го сподели.
„Лично јас, еднаш неделно го чистам тротоарот пред мојата куќа. И со црево. Не чекам друг да дојде и да ми чисти“, напиша Ивановска.
Токму оваа порака многумина ја издвојуваат како суштинска – дека промените не почнуваат со големи кампањи, туку со мали секојдневни навики.
Една метла, една кеса за отпад, една исчистена жардиниера или едноставно нефрлање пикавец на улица можат да направат огромна разлика кога истото би го правеле повеќе луѓе.
Зошто оваа тема допира до толку многу луѓе?
Причината е едноставна – секојдневно поминуваме покрај исти сцени и постепено стануваме рамнодушни на нив.
Валканите тротоари, преполните корпи, уништените жардиниери и запуштените јавни простори полека стануваат „нормална“ слика, иако токму тие најсилно влијаат врз чувството за квалитет на живот.
Психолозите често посочуваат дека уредената околина позитивно влијае врз расположението, продуктивноста и чувството на безбедност кај луѓето.
Од друга страна, долготрајната изложеност на нечистотија и урбан хаос создава чувство на апатија и негрижа.
„Како му е пред порти, така му е и дома“
Во статусот има и една реченица што многумина ја споделуваат:
„Браво, како му е на човек пред порти, така му е и дома.“
Можеби токму во оваа проста народна мисла е содржана целата суштина на проблемот.
Хигиената не е само прашање на изглед. Таа е одраз на навиките, културата, воспитувањето и почитта кон просторот што го делиме со другите.
И токму затоа, ваквите теми секогаш отвораат силни реакции – затоа што сите сакаме чист град, но ретко кој верува дека промената почнува од него самиот.
