Срцето памети што јадете: Овој оброк го намалува ризикот од инфаркт и мозочен удар
Ако прашате 10 луѓе која е најдобрата исхрана за здраво срце, ќе добиете 10 различни одговори. Кето, веганска, медитеранска, DASH, палео…
Но што ако вистинското решение не е во диетите, туку во неколку високо-ефикасни намирници што постојано се појавуваат во научните студии?
Познатиот доктор, специјалист по интерна и дебелинска медицина, со над 10 години клиничко искуство, објаснува како правилно комбиниран еден оброк може да помогне во стабилизирање, па дури и враќање на артериските плаки, без екстремни рестрикции, пишува НМД.
🩺 ОПШТА СТРАТЕГИЈА: ЗОШТО ДИЕТИТЕ ЧЕСТО НЕ УСПЕВААТ
Ниту една диета не вреди ако не можете да ја следите на долг рок.
👉 70% добра исхрана што ќе ја практикувате цел живот е многу подобра од 100% совршена диета што ќе ја напуштите по 6 месеци.
Клучот е да ги препознаете намирниците со највисок „поврат на инвестиција“, кои:
• го намалуваат LDL и Apo B,
• ја штитат слузокожата на крвните садови,
• го намалуваат воспалението,
• ја стабилизираат плаката.
🧬 КАКО НАСТАНУВА АРТЕРИСКАТА ПЛАКА
Атеросклерозата не е само висок холестерол. Таа е резултат на:
• оштетување на слузокожата на крвните садови,
• навлегување на LDL честички со Apo B,
• оксидација и хронично воспаление,
• прекумерна реакција на имуниот систем.
Затоа, храната мора да делува на повеќе фронтови истовремено.
🍅 ЛИКОПЕН – МОЌЕН АНТИОКСИДАНС ЗА АРТЕРИИТЕ
Ликопенот е каротеноид што се наоѓа во:
• домати (особено термички обработени),
• лубеница,
• розов грејпфрут,
• папаја, гуава.
🔬 Истражувањата покажуваат дека високото ниво на каротеноиди го забавува напредувањето на атеросклерозата, а студии од Финска укажуваат на намален ризик од каротидна плака кај луѓе што редовно консумираат домати.
🌰 ФИТОСТЕРОЛИ – ПРИРОДНА КОНКУРЕНЦИЈА НА ХОЛЕСТЕРОЛОТ
Фитостеролите се наоѓаат во:
• ленено и сусамово семе,
• јаткасти плодови,
• мешунки и цели житарки,
• авокадо, моркови, брокула, лиснат зеленчук.
🧪 Тие го намалуваат апсорбирањето на холестеролот и му сигнализираат на црниот дроб да извлече повеќе LDL од крвта.
📉 Метa-анализи покажуваат просечно намалување на LDL од околу 14 mg/dL.
🍓 ФЛАВОНОИДИ И КАТЕХИНИ – СМИРУВАЊЕ НА ВОСПАЛЕНИЕТО
Флавоноиди има во:
• бобинки,
• јаболка, цитрусно овошје,
• кромид, лиснат зеленчук,
• темно чоколадо (со висок % какао).
Особено важни се катехините од зелен и црн чај ☕
📊 Анализа на 9 големи студии покажала дека 3+ шолји чај дневно се поврзани со 21% помал ризик од мозочен удар.
🫒 ЕКСТРА ДЕВСТВЕНО МАСЛИНОВО МАСЛО – ЗЛАТЕН СТАНДАРД
Екстра девственото маслиново масло:
• е богато со полифеноли,
• ги намалува воспалителните процеси,
• ја подобрува функцијата на крвните садови,
• е поврзано со намален ризик од инфаркт.
👉 Идеално како основна маст во секојдневната исхрана.
🐟 МРСНА РИБА – ОМЕГА-3 ЗА СТАБИЛНА ПЛАКА
Лосос, сардини, скуша – богати со EPA и DHA.
📚 Големи студии покажуваат:
• помал ризик од срцеви заболувања,
• 12% побавна прогресија на каротидна плака.
Омега-3 масните киселини:
• го смируваат имуниот систем,
• ја зголемуваат продукцијата на азотен оксид,
• ја прават плаката помалку склона кон пукање.
⚠️ „ЗДРАВИ“ НАМИРНИЦИ СО КОИ ТРЕБА ВНИМАНИЕ
❌ Засладени јогурти
❌ Житни барови и „фитнес“ грицки
❌ Сокови (дури и без додаден шеќер)
👉 Целото овошје е подобар избор од соковите поради влакната.
🏃 НАЈДОБРАТА ФИЗИЧКА АКТИВНОСТ ЗА ПЛАКА
HIIT – интервален тренинг со висок интензитет.
📖 Студија од European Journal of Preventive Cardiology покажала дека 6 месеци HIIT довеле до намалување на плаката, дури споредливо со ефектот на статини.
💊 НАЈДОБАР ДОДАТОК СО ДОКАЗИ
🧄 Екстракт од лук
• стабилизира плаки,
• го забавува калцифицирањето на артериите,
• го подобрува крвниот притисок.
(докажано во клинички студии)
🔥 БОНУС: САУНА ТЕРАПИЈА
Иако нема директен доказ за „чистење плакi“, студиите покажуваат:
• подобра функција на крвните садови,
• понизок крвен притисок,
• помал ризик од вкупна смртност.
Докторот можете да го слушнете во видео прилогот ОВДЕ:
