Што навистина го зголемува ризикот од тромб? Многумина ја прават истата грешка, хематолог открива кога опасноста е најголема
Тромбозата ретко се појавува „одеднаш“. Во најголем број случаи, таа е резултат на тивок процес што се развива со месеци или години – под влијание на различни фактори кои често ги занемаруваме.
Според хематолозите, клучно е да се разбере дека создавањето на тромб не е секогаш болест, туку природен механизам на телото. Но, кога овој процес се активира без причина – може да стане сериозна закана за здравјето.
„Тромбозата е заштитен механизам на организмот, но во одредени ситуации може да доведе до сериозни компликации“, објаснува специјалист по хематологија, д-р Мирјана Митровиќ.
Што е тромбофилија и зошто е важна?
Тромбофилијата не е болест сама по себе, туку состојба на зголемена склоност кон згрутчување на крвта. Ова значи дека кај одредени луѓе постои поголема веројатност да се формира тромб – дури и без повреда.
Последиците можат да бидат сериозни:
* длабока венска тромбоза
* белодробна емболија
* срцев удар
* мозочен удар
* компликации во бременост
Кога ризикот е најголем?
Одредени периоди и состојби значително го зголемуваат ризикот:
1. Стареење
Со текот на годините, природно се зголемува склоноста кон тромбоза.
„Ризикот расте со возраста – тоа е природен процес на организмот“, посочуваат експертите.
2. Бременост и период по породување
Ова е физиолошка состојба со зголемен ризик, особено:
* кај жени над 35 години
* кај оние со претходни тромбози
* при семејна историја
3. Начин на живот
Навики што значително влијаат:
* пушење
* прекумерна тежина
* физичка неактивност
* долготрајно седење (патувања подолги од 5 часа)
Болести што го зголемуваат ризикот
Одредени здравствени состојби делуваат како „тригери“ за тромбоза:
* малигни заболувања
* автоимуни болести
* хронични воспалителни состојби
* нарушувања на крвта
„Појава на тромб може да биде сигнал за дополнителни испитувања, особено кога нема очигледна причина“, советуваат лекарите.
Вродена или стекната состојба?
Тромбофилијата може да биде:
Вродена
Поврзана со генетски фактори и нарушена рамнотежа на природните антикоагуланси.
Стекната
Предизвикана од:
* животен стил
* болести
* хормонска терапија
Интересно е што голем дел од луѓето со вродена тромбофилија никогаш не развиваат тромбоза.
Дали секој треба да се тестира?
Не.
Тестирањето се препорачува само во одредени случаи:
* повторени тромбози
* тромбози во млада возраст
* силна семејна историја
„Тестирањето има смисла само ако резултатите ќе влијаат врз третманот“, нагласуваат хематолозите.
Како да го намалите ризикот?
Едноставни, но ефективни чекори:
✔ движете се редовно
✔ избегнувајте долго седење
✔ одржувајте здрава телесна тежина
✔ престанете со пушење
✔ пијте доволно течности
✔ консултирајте лекар при ризик
Заклучок
Тромбозата често не дава јасни предупредувања – но ризикот може значително да се намали со правилни навики и навремена реакција.
Најважно е да се препознаат факторите на ризик и да се делува превентивно.
