Хантавирус на луксузен крузер: Тројца починати, патници расфрлани низ светот – дали постои ризик од нова пандемија?
ХАНТАВИРУСОТ ОД ЛУКСУЗНИОТ КРУЗЕР ГО КРЕНА СВЕТОТ НА НОЗЕ: ДАЛИ ПОСТОИ РИЗИК ОД НОВА ПАНДЕМИЈА?
Луксузниот експедициски крузер MV Hondius, кој до неодамна бил симбол за авантуристички патувања кон Антарктикот и Јужниот Атлантик, деновиве стана центар на една од најследените здравствени приказни во светот.
По потврдени случаи на редок Andes хантавирус и најмалку три смртни случаи, здравствените власти од повеќе држави започнаа масовно следење на патниците кои веќе се вратиле дома.
Според најновите информации од World Health Organization (СЗО), досега се регистрирани осум случаи поврзани со бродот, од кои пет се лабораториски потврдени како Andes хантавирус – единствениот познат вид хантавирус што може, во ретки случаи, да се пренесува и од човек на човек.
Сепак, и покрај драматичните сцени од бродот, експертите смируваат: „Ова не е нов ковид“. СЗО проценува дека ризикот за глобална пандемија засега е низок.
Како започнала драмата на крузерот?
Бродот тргнал од Аргентина на почетокот на април, а првите симптоми кај патниците се појавиле неколку дена подоцна.
Најпрво починал 70-годишен патник од Холандија, а кратко потоа и неговата сопруга. Третата жртва е германски државјанин. Во меѓувреме, се појавиле и други заболени патници и членови на екипажот.
Она што дополнително ги загрижи здравствените власти е фактот што дел од патниците веќе го напуштиле бродот пред официјално да биде откриен вирусот.
Според достапните информации, патници се вратиле во најмалку 12 држави, меѓу кои САД, Велика Британија, Холандија, Германија, Швајцарија, Франција и Канада.
Затоа денес здравствените агенции низ светот прават интензивно следење на контактите, особено на луѓето кои патувале со авион или биле во близок контакт со заразените.
Што точно е Andes хантавирусот?
Хантавирусите се група вируси што најчесто се пренесуваат преку глодари – особено преку нивната урина, измет или плунка. Луѓето најчесто се заразуваат кога вдишуваат микроскопски честички што се наоѓаат во загаден воздух.
Andes хантавирусот е специфичен сој што најчесто се среќава во Јужна Америка, особено во Аргентина и Чиле. Она што го прави поопасен од другите видови е можноста за ограничен пренос меѓу луѓе.
Но, експертите нагласуваат дека таквиот пренос не се случува лесно.
„Потребен е близок и продолжен контакт со заразено лице, најчесто во затворен простор“, наведува СЗО.
Како се пренесува од човек на човек?
Досегашните истражувања покажуваат дека Andes хантавирусот најверојатно се пренесува преку:
* близок контакт со телесни течности,
* долготрајно престојување во затворен простор со заразено лице,
* изложеност на респираторни секрети,
* контакт во семејства, партнерски односи или медицинска грижа без заштита.
За разлика од коронавирусот, не постојат докази дека вирусот лесно се шири преку краток случаен контакт, брзо поминување покрај заразен човек или масовно аеросолно ширење во јавен простор.
Кои се симптомите?
Симптомите во почетокот многу потсетуваат на грип:
* висока температура,
* болки во мускули,
* замор,
* главоболка,
* гадење и повраќање,
* кашлица,
* отежнато дишење.
Кај потешките случаи може многу брзо да дојде до воспаление на белите дробови, акутна респираторна слабост, па дури и срцева слабост.
Стапката на смртност кај Andes хантавирусот може да биде многу висока, особено ако не се препознае навреме. Во дел од американските случаи смртноста достигнувала и до 40–50 проценти.
Дали ова може да стане нов ковид?
Ова е прашањето што деновиве најчесто се поставува на социјалните мрежи. Но, според досегашните научни податоци – шансите за пандемија од размерите на коронавирусот се многу помали.
Главната разлика е што коронавирусот се пренесуваше исклучително лесно преку воздух, често и пред да се појават симптоми. Само неколку недели беа доволни за вирусот да се прошири низ целиот свет во 2020 година.
Хантавирусот, од друга страна, не се пренесува толку лесно. Потребен е многу поблизок контакт, а случаите на пренос меѓу луѓе се ретки и ограничени.
Сепак, експертите предупредуваат дека токму крузерите претставуваат специфичен ризик – затворен простор, долги патувања, заеднички ресторани, кабини и голем број луѓе од различни држави.
Потсетување: Како коронавирусот се прошири преку крузери
Многумина денес повторно го споменуваат случајот со крузерите од почетокот на пандемијата на коронавирусот во 2020 година, кога илјадници патници беа пуштени да се вратат дома пред целосно да се разбере колку лесно се шири вирусот.
Тогаш, здравствените системи низ светот се соочија со хаос поради задоцнето тестирање, недоволна изолација и бавно следење на контактите.
Сега, според експертите, реакцијата е многу побрза. СЗО, европските здравствени агенции и националните институции веднаш започнаа меѓународна координација, следење на патниците и подготовка за изолација и тестирање.
Се подготвува и вакцина
Во меѓувреме, неколку научни тимови работат на експериментална вакцина против Andes хантавирусот. Според светските медиуми, се очекува наскоро да започнат и првите тестирања на луѓе.
Иако ова звучи драматично, научниците објаснуваат дека развојот на вакцина не значи дека пандемија е неизбежна, туку дека здравствените власти сакаат да бидат подготвени доколку вирусот почне почесто да се пренесува меѓу луѓе.
Како луѓето можат да се заштитат?
Експертите советуваат:
* избегнување контакт со глодари и нивни измет,
* внимателно чистење затворени простории што долго не биле користени,
* користење маска и ракавици при чистење подруми, викендички и магацини,
* редовно миење раце,
* избегнување близок контакт со лица со симптоми,
* следење официјални здравствени препораки при патувања.
СЗО нагласува дека во моментов нема причина за паника, но има причина за внимателност и информираност.
„Не можев да дишам“: Преживеани од хантавирус откриваат како завршиле на апарати за живот
