Германија подготвува историска промена: Осумчасовниот работен ден би можел да стане минато
Германија се подготвува за една од најголемите промени на пазарот на труд во последните децении.
Владината коалиција најави реформа на Законот за работно време, а најконтроверзниот дел од предлогот е можноста класичниот осумчасовен работен ден да биде заменет со неделен модел на пресметка на работните часови.
Оваа идеја веќе предизвика жестоки реакции кај синдикатите, работниците и експертите за трудово право, додека деловната заедница ја поздравува како неопходен чекор кон модернизација на германската економија.
Според актуелниот закон, кој постои уште од 1918 година, работниците во Германија не смеат да работат повеќе од осум часа дневно, освен во исклучителни случаи кога е дозволено продолжување до 10 часа.
Но, новиот модел би можел да значи дека повеќе нема строго да се следи дневното ограничување, туку вкупниот број часови во текот на целата недела.
Со други зборови, компаниите би можеле да организираат подолги работни смени во одредени денови, а пократки во други, сè додека неделниот фонд на часови остане во рамките на законот.
Германските работодавачи сметаат дека ваквиот систем е попрактичен за современиот начин на работа, особено во дигиталниот и глобализиран бизнис-свет.
Претседателот на Здружението на германски работодавачи, Rainer Dulger, порача дека јавноста не треба да стравува од „екстремни смени“.
„Никој нема да биде принуден да работи 13 часа дневно“, изјави Дулгер, додавајќи дека сегашниот модел потекнува од „ерата на телефони со бројчаник и телекс-машини“ и повеќе не одговара на реалноста на модерната економија.
Тој предупреди и дека Германија мора да го зголеми бројот на работни часови поради сериозните демографски предизвици и недостигот на работна сила, проблем со кој веќе се соочуваат бројни индустрии — од производство и логистика до здравство и угостителство.
Но, синдикатите гледаат сосема поинаква слика.
Германската конфедерација на синдикати предупредува дека ваквите промени би можеле постепено да доведат до слабеење на работничките права и поголем притисок врз вработените.
Претседателката на конфедерацијата, Yasmin Fahimi, изјави дека многу работници реформата ја доживуваат како „еднострано оптоварување“.
„Не сакаме повторно да се враќаме во времињата пред 1918 година, кога работниците практично немаа заштита“, предупреди Фахими.
Експертите посочуваат дека дебатата не е само германско прашање.
Слични разговори веќе се водат и во други европски држави, каде компаниите бараат поголема флексибилност поради хибридната работа, автоматизацијата и промените на глобалниот пазар.
Интересно е што паралелно со оваа иницијатива, во делови од Европа се тестира и спротивен концепт — четиридневна работна недела.
Некои компании тврдат дека пократкото работно време ја подобрува продуктивноста и го намалува стресот кај вработените, додека други инсистираат дека економската реалност бара поголема работна ангажираност.
Во Германија, дополнителни реакции предизвика и предлогот за пофлексибилни правила за откази, што според работодавачите би им овозможило на компаниите побрзо да се приспособуваат на пазарните услови.
Политичката расправа допрва ќе се интензивира, а предлог-законот се очекува да се најде пред пратениците веќе во јуни.
Исходот внимателно го следат и економистите и работниците низ Европа, бидејќи германскиот модел често влијае врз пошироките трендови на европскиот пазар на труд.
Едно е сигурно — иднината на работното време станува една од најважните теми во современата економија, а прашањето што сè погласно се поставува е: дали флексибилноста навистина носи подобар баланс меѓу работата и приватниот живот, или отвора врата за нови притисоци врз работниците?
