Кој побрзо старее – мажите или жените? Науката открива пресвртница во 44-тата година
Долго време се веруваше дека стареењето е бавен и постепен процес – ден по ден, година по година.
Но научниците од Stanford University открија нешто што ја менува таа слика: телото не старее рамномерно, туку во нагли бранови – и тоа во точно одредени години.
Истражувањето, објавено во Nature Aging, анализирало повеќе од 135.000 биолошки маркери кај испитаници од различна возраст.
Резултатите покажале дека дури 81% од промените во организмот не се случуваат постепено, туку во ненадејни „скокови“.
Најизразениот прв бран? Околу 44-тата година.
Вториот? Околу 60-тата.
Но, дали овие промени се исти кај мажите и кај жените?
44-тата година: тивка пресвртница за телото
Околу 44 години започнува првиот сериозен биолошки пресврт.
Кај двата пола се забележуваат:
• забавување на метаболизмот
• промени во метаболизмот на масти
• први поизразени знаци на кардиоваскуларно стареење
• потешко одржување на телесната тежина
• подолго време за опоравување
Многумина во овие години велат: „Одеднаш сè ми се таложи“ или „Повеќе не реагирам како порано“. Науката потврдува – не е само субјективно чувство.
Но тука почнуваат и разликите.
Жените околу 44 години
Кај жените, овој период често се совпаѓа со перименопауза – фаза во која започнуваат хормонални осцилации. Нивото на естроген варира, што влијае на:
• расположението
• квалитетот на сонот
• масното ткиво (особено во абдоминалната регија)
• густината на коските
Женското тело во оваа фаза минува низ сложена биолошка реорганизација.
Мажите околу 44 години
Кај мажите нема нагла „менопауза“, но се забележува постепено намалување на тестостеронот. Последиците можат да бидат:
• намалена мускулна маса
• зголемени масти
• пад на енергија
• повисок ризик од кардиоваскуларни проблеми
Мажите статистички порано развиваат срцеви заболувања, што значи дека кај нив кардиоваскуларниот аспект на стареењето често е поизразен.
60-тата година: втор, поинтензивен бран
Околу 60-тата година промените стануваат уште повидливи.
Научниците забележале дека тогаш:
• имуниот систем слабее
• бубрежната функција се намалува
• се зголемува воспалителниот одговор во телото
• хроничните состојби стануваат почести
Жените по 60
Жените веќе се во постменопауза. Нискиот естроген влијае врз:
• коскената густина
• срцевото здравје
• кожата и еластичноста
Но интересен факт: жените статистички живеат подолго од мажите. И покрај хормоналниот шок во 40-тите и 50-тите години, нивната биологија на долг рок покажува поголема издржливост.
Мажите по 60
Кај мажите, падот е повеќе поврзан со:
• срцево-садови заболувања
• метаболен синдром
• дијабетес тип 2
Машкото стареење често е „потивко“, но со поголем ризик од сериозни исходи.
Кој побрзо старее?
Одговорот не е едноставен.
Биолошки гледано:
• Жените имаат понагли хормонални промени.
• Мажите имаат повисок ризик од рана смртност од кардиоваскуларни болести.
Жените стареат поинтензивно во одредени фази, но мажите статистички пократко живеат.
Затоа прашањето не е само „кој побрзо старее“, туку и „како старее“.
Може ли да се забави наглото стареење?
Експертите нагласуваат три клучни фактори:
1. Контрола на стрес
2. Редовна физичка активност
3. Квалитетен сон
Особено по 44-тата година, телото реагира чувствително на лоши навики. Ова е период кога најмногу се работи, најмногу се стресира и најмалку се мисли на себе – комбинација што го забрзува процесот.
По 60-тата, клучни стануваат превентивните прегледи, одржувањето на мускулната маса и социјалната активност.
Заклучок
Стареењето не е рамна линија. Тоа е серија од бранови.
44-тата година не е крај – туку сигнал.
60-тата не е пресуда – туку нова фаза.
Прашањето е: дали ќе дозволиме телото да нè изненади, или ќе го подготвиме однапред?
