Сетилото за вид е едно од најважните сетила кај човекот – дури 80 проценти од информациите од околината ги примаме преку очите.
Видот се развива до седмата година од животот, а со текот на времето, како и сите органи, и очите се изложени на напор и природни старосни промени.
Додека дел од овие промени се безопасни и предизвикуваат само иритација или замор, други можат да прераснат во сериозни очни заболувања што го загрозуваат видот.
Во секојдневната пракса, фармацевтите најчесто се среќаваат со состојби како што се катаракта, глауком, страбизам, воспаленија на окото, увеитис или повреди од страно тело.
Правилната примена на капките – клучна за успехот на терапијата
Според Бојана Летиќ, магистар по фармација, еден од основните предуслови за успешна контрола на очните заболувања е точната и правилна примена на офталмолошките препарати.
„Окото е исклучително чувствителен и добро заштитен орган. Токму таа заштита, иако неопходна, претставува бариера за лековите – окото може да прими помалку од една капка течност.
По локалната примена, помалку од 5 проценти од лекот навистина продира во внатрешноста на окото, додека остатокот се губи преку солзите“, објаснува Летиќ.
Колку капки навистина се потребни?
Една од најчестите грешки што ја прават пациентите е ставање повеќе капки од потребното. Стручните препораки се јасни:
• ✔️ Само една капка капки за очи е доволна
• ✔️ Кај гелови и масти – околу 0,5 сантиметри од препаратот
За да се намали истекувањето на лекот, капката треба да се нанесе во надворешниот агол на окото, по што очите се затвораат, а со прстите нежно се притиска внатрешниот агол неколку секунди.
Стерилноста е пресудна
Бидејќи окото лесно подлежи на инфекции, сите препарати што се нанесуваат во окото или на очниот раб мора да бидат стерилни. Затоа, пред секоја примена е неопходно:
• темелно миење на рацете
• врвот на апликаторот да не го допира окото
• да не се користат туѓи капки
• препаратот да се чува според упатството
• да не се користи по истек на рокот
Контактни леќи и капки – што треба да знаете?
Лицата што носат контактни леќи мора да ги извадат леќите пред примена на лекот, а повторно да ги стават најрано по 15 минути. Исклучок се само одредени вештачки солзи, кои се специјално означени како безбедни за употреба со леќи.
Редоследот на примена кога има повеќе лекови
Кај состојби како глауком или по очни интервенции, често се користат повеќе различни препарати. Во тој случај, редоследот е исклучително важен:
1. капки – раствори
2. пауза од 5 минути
3. капки – суспензии или емулзии
4. пауза од 5 минути
5. гел
6. пауза од 15 минути
7. маст за очи
Капките за навлажнување на окото се користат одвоено, најмалку 30 минути по терапијата.
Колку долго може да се користат капките по отворање?
Иако неотворените препарати можат да траат со години, по отворањето стерилноста е потешко да се зачува. Општите правила се:
• 🟢 капки со конзерванс – 28 дена по отворање
• 🔵 капки без конзерванс – 5 дена по отворање
• 🔹 одредени вештачки солзи – до 6 месеци, благодарение на специјален заштитен механизам
Фармацевтите советуваат пациентите да го запишат датумот на отворање директно на пакувањето.
