Современата медицина и психологија сè почесто укажуваат дека емоционалната состојба има директно влијание врз општото здравје.
Долготрајниот стрес, потиснатите чувства и постојаната внатрешна напнатост можат да се одразат не само врз психата, туку и врз нервниот, хормоналниот и кардиоваскуларниот систем.
Според повеќе психијатриски анализи, чувството на вина се издвојува како една од емоциите што најсилно го оптоваруваат човекот – особено кога трае долго и не е соодветно обработено.
Зошто чувството на вина има толку силен ефект?
Шпанската психијатрка Маријан Рохас Естапе посочува дека вината е емоција која нè врзува за минатото. Таа најчесто се јавува по направена грешка, неисполнети очекувања или поради постојана самокритичност.
„Вината ја троши менталната енергија и го отежнува донесувањето одлуки“, истакнува Рохас Естапе во своите јавни настапи.
Кога ова чувство станува хронично, може да влијае врз:
• нервниот систем (постојна внатрешна напнатост),
• хормоналната рамнотежа (зголемено ниво на стрес-хормони),
• општото психофизичко здравје (намалена концентрација, мотивација и виталност).
Кога вината станува најоптоварувачка емоција
Не секоја вина е негативна. Краткотрајното чувство може да биде сигнал за корекција и личен развој. Проблемот настанува кога човек постојано „се враќа“ на истите мисли, анализирајќи го минатото без реален излез.
Во такви случаи:
• се избегнуваат разговори,
• се одложуваат одлуки,
• се губи фокусот на сегашниот момент.
Токму затоа, според психијатриските процени, долготрајната, непреработена вина се смета за една од најоптоварувачките емоции за здравјето.
Како да се намали нејзиното влијание – на здрав начин
Стручњаците препорачуваат премин од самообвинување кон одговорност:
1. Јасно именување на ситуацијата – без драматизација.
2. Поправка таму каде што е можно – разговор, извинување или конкретен чекор.
3. Извлекување практична поука – што следниот пат може поинаку.
4. Враќање во сегашниот момент – кога одговорноста е преземена, постојаното преиспитување ја губи својата улога.
„Вината не гради, но може да биде почетна точка за промена“, нагласува Рохас Естапе.
