Дали ви се случило да одите по улица, да седите во кафе-бар или да чекате ред – и одеднаш да почувствувате дека некој ве гледа, иако сè уште не сте се свртеле?
Не е фантазија.
Не е „шесто сетило“.
И не сте единствени.
Според невролози и психолози, овој чуден, но многу познат „чувствувам поглед на себе“ момент има научна и еволутивна основа, пишува НМД.
Мозокот гледа повеќе отколку што мислиме
Нашиот мозок постојано собира информации од околината – дури и кога ние свесно не ги забележуваме.
Станува збор за:
• тивки звуци што едвај се слушаат
• микродвижења на воздухот
• сенки и одрази
• промени во амбиенталната светлина
• насочено внимание од друга личност
Свеста ги игнорира овие сигнали, но мозокот ги регистрира сите и ги обработува во позадина. Кога ќе се „склопи сликата“, тој испраќа аларм:
„Некој те гледа.“
Овој механизам ни спасувал живот илјадници години
Пред илјадници години, чувството дека некој е зад нас без да погледнеме – значело разлика меѓу живот и смрт.
Ако предатор бил во близина, човекот што реагирал побрзо:
• преживувал
• бегал
• се криел
• се подготвувал за одбрана
Затоа мозокот го задржал овој „алармен систем“ до денес – иако денес ретко не демнат тигри.
Зошто чувството е посилно во тишина?
Научниците забележале дека сензацијата е најинтензивна:
• во тивки простори
• кога околината е мирна
• кога лицето што нè гледа е силно фокусирано
Во такви услови, мозокот полесно ги „филтрира“ микросигналите и алармот станува појасен.
А што со луѓето што никогаш не го чувствуваат тоа?
Интересно е што има и луѓе кои велат дека никогаш не чувствуваат дека некој ги гледа.
Науката тука нуди две можни објаснувања:
• нивниот мозок прима помалку надворешни сигнали
• или нивниот алармен систем е „потивок“
Тоа не значи дека се похрабри или порамнодушни – туку дека нивниот мозок едноставно не реагира исто, пишува НМД.
Интуиција или древна биологија?
Она што често го нарекуваме „интуиција“, во многу случаи е:
-брза, несвесна анализа на реални сигнали
Нашиот мозок работи побрзо од нашата свест – и понекогаш нè предупредува пред ние да сфатиме зошто.
