Феритинот може рано да предупреди на анемија, воспаление и проблеми со црниот дроб: Симптом што многумина го игнорираат е постојаниот замор
Постојан замор, вртоглавица, забрзана работа на срцето, недостаток на енергија или чувство на слабост – многумина овие симптоми ги препишуваат на стрес, недоволно сон или замор од секојдневните обврски.
Но, лекарите предупредуваат дека понекогаш причината може да биде многу подлабока и да се крие во една навидум обична анализа од крвта – феритин.
Иако ретко се споменува надвор од лекарските ординации, феритинот е еден од најважните показатели за состојбата на резервите на железо во организмот.
Според стручњаците, неговото ниво може да открие не само недостаток на железо, туку и воспалителни процеси, проблеми со црниот дроб, хормонален дисбаланс, па дури и одредени хронични заболувања.
„Феритинот е како складиште за железо. Кога резервите почнуваат да се трошат, организмот испраќа сигнали многу пред да се појави класична анемија“, објаснуваат хематолозите.
Што всушност е феритин?
Феритинот е протеин што има задача да го складира железото во клетките. Најголем дел се наоѓа во црниот дроб, коскената срцевина и клетките на имуниот систем.
Кога телото има потреба од железо, токму од овие резерви се ослободува потребната количина.
Железото е неопходно за создавање црвени крвни зрнца и правилен пренос на кислород низ организмот. Без него, клетките и органите не можат оптимално да функционираат.
Затоа, анализата на феритин денес сè почесто се користи како важен дел од пошироката лабораториска дијагностика.
Кога лекарите препорачуваат анализа на феритин?
Овој тест најчесто се препорачува кога постои сомнеж за:
* недостаток на железо и анемија,
* хроничен замор,
* забрзана работа на срцето,
* вртоглавици и слабост,
* синдром на немирни нозе,
* проблеми со црниот дроб,
* воспалителни и автоимуни состојби,
* хормонални нарушувања,
* нарушена апсорпција на хранливи материи.
Особено внимание треба да обрнат жените во репродуктивен период, трудниците, лицата со заболувања на желудникот и цревата, како и луѓето кои имале операции на дигестивниот систем.
Низок феритин: Организмот останува без резерви
Кога вредностите на феритин се ниски, тоа најчесто значи дека телото останува без резерви на железо. Во почетокот симптомите можат да бидат речиси незабележливи, но со текот на времето се појавуваат:
* хроничен замор,
* бледило,
* отежнато дишење,
* кршливи нокти,
* опаѓање на косата,
* намалена концентрација,
* чувство на исцрпеност.
Причините можат да бидат различни – недоволен внес на железо преку исхраната, нарушена апсорпција, обилни менструални циклуси или скриени загуби на крв од дигестивниот систем.
Нутриционистите советуваат исхраната да биде богата со намирници што природно содржат железо, како црвено месо, јајца, мешунки, спанаќ и јаткасти плодови, но предупредуваат дека суплементите никогаш не треба да се земаат на своја рака без консултација со лекар.
Висок феритин не секогаш значи „добри резерви“
Многумина мислат дека висок феритин е позитивен знак, но вистината е многу покомплексна.
Покачените вредности понекогаш укажуваат на вишок железо во организмот, но многу почесто претставуваат сигнал за воспаление или инфекција.
Телото во такви состојби произведува повеќе феритин како дел од одбранбениот механизам.
Лекарите објаснуваат дека висок феритин може да биде поврзан и со:
* заболувања на црниот дроб,
* метаболни нарушувања,
* дебелина,
* хормонален дисбаланс,
* хипертироидизам,
* хронични воспалителни болести,
* одредени малигни заболувања.
Токму затоа овој параметар никогаш не се толкува изолирано.
Референтните вредности не се единствениот критериум
Иако лабораториите имаат утврдени референтни вредности, лекарите нагласуваат дека резултатите секогаш треба да се анализираат во контекст на симптомите, возраста, полот и останатите лабораториски анализи.
Најчесто, покрај феритин, се проверуваат и:
* серумско железо,
* трансферин,
* заситеност на трансферин,
* комплетна крвна слика,
* параметри за воспаление.
„Една анализа сама по себе ретко дава целосна слика, но може да биде важен прв сигнал дека организмот бара внимание“, велат специјалистите.
Зошто е важно навремено да се реагира?
Современото темпо на живот прави многу луѓе со месеци да ги игнорираат симптомите како замор и слабост.
Но, токму тие знаци понекогаш се првото предупредување дека телото се соочува со недостаток на железо, воспаление или друго нарушување.
Редовните лабораториски контроли, урамнотежената исхрана и консултацијата со стручно лице можат навреме да помогнат во откривање на потенцијални здравствени проблеми.
Важно е да се нагласи дека резултатите од анализите секогаш треба да ги толкува лекар, а текстов има информативен и едукативен карактер.
