Ново научно откритие: Клетките на црниот дроб остануваат „заробени“ по долгогодишно консумирање алкохол
Зошто црниот дроб престанува да се обновува? Научници открија опасен механизам
Иако црниот дроб важи за еден од најотпорните органи во човечкото тело и има извонредна способност за регенерација, ново научно истражување покажува дека долгогодишното консумирање алкохол може да остави трајни последици што не исчезнуваат ни по целосен престанок на пиењето.
Научници од University of Illinois Urbana-Champaign, Duke University и Chan Zuckerberg Biohub Chicago откриле дека кај луѓе со тешки алкохолни заболувања на црниот дроб, клетките остануваат „заробени“ во нефункционална состојба.
Истражувањето, објавено во научното списание Nature Communications, покажува дека наместо целосно да се обноват, клетките заглавуваат помеѓу оштетување и обид за регенерација.
Со текот на времето тоа доведува до дополнително пропаѓање на органот и постепено губење на неговите функции.
Кога природната регенерација престанува
Во нормални услови, црниот дроб може да создава нови клетки и да го обновува оштетеното ткиво. Но кај лица со алкохолен хепатитис и цироза, овој процес се прекинува.
Клетките повеќе не функционираат нормално, но истовремено не можат ниту успешно да закрепнат. Наместо обновување, тие остануваат во состојба на постојан „клеточен замор“.
„Знаевме дека црниот дроб кај овие пациенти ја губи способноста за регенерација дури и кога повеќе не консумираат алкохол, но досега не беше јасно зошто се случува тоа“, објаснил професорот по биохемија Auinash Kalsotra, еден од авторите на студијата.
Токму поради тоа, кај многу пациенти со напреднато оштетување единствена опција останува трансплантација на црн дроб.
Проблемот започнува длабоко во клетките
Истражувачите анализирале здраво и оштетено ткиво со современи генетски методи и откриле сериозни нарушувања во обработката на генетските информации во клетките.
Особено внимание привлекол протеинот ESRP2, кој има важна улога во правилното функционирање и обновување на црниот дроб. Кај пациенти со алкохолни заболувања неговото ниво било значително намалено.
Поради тоа, клетките не можеле правилно да создаваат протеини неопходни за поправка на ткивото, а процесот на регенерација практично бил блокиран.
Хроничното воспаление дополнително ја влошува состојбата
Освен директното оштетување од алкохолот, научниците утврдиле дека голема улога има и долготрајното воспаление во организмот.
При хронично оштетување на црниот дроб се ослободуваат воспалителни молекули што дополнително го нарушуваат закрепнувањето и поттикнуваат создавање лузни во ткивото.
Со текот на времето, црниот дроб се исполнува со нефункционални клетки кои повеќе не можат правилно да ги извршуваат своите задачи – прочистување на токсини, обработка на хранливи материи и складирање енергија.
Лекарите предупредуваат дека симптомите на сериозно оштетување често се појавуваат доцна.
Замор, губење апетит, болка под десното ребро, пожолтување на кожата, отекување на стомакот и темна урина се само дел од предупредувачките знаци што не треба да се игнорираат.
Постои и добра вест
Иако резултатите звучат загрижувачки, научниците велат дека дел од оштетувањето можеби сепак може да се поправи.
Лабораториските експерименти покажале дека одредени клеточни процеси би можеле повторно да се активираат, што отвора можност за развој на нови терапии насочени кон обновување на црниот дроб.
Наместо лекување само на последиците, идните терапии би можеле директно да ги таргетираат механизмите што ја блокираат регенерацијата.
Експертите нагласуваат дека раното откривање на проблемите, намалувањето или целосниот прекин на алкохолот, правилната исхрана и редовните лекарски контроли остануваат најважни за заштита на овој витален орган.
Зошто ова откритие е важно?
Алкохолните заболувања на црниот дроб денес се меѓу водечките причини за смртност во светот.
Според научниците, подоброто разбирање на начинот на кој клетките остануваат „заглавени“ во оштетена состојба може да претставува голем чекор напред во медицината.
Тоа би значело поголеми шанси пациентите во иднина да закрепнат без трансплантација и со значително подобар квалитет на живот.
