Превенција, кардиоваскуларно здравје, хормонална терапија, здравствени прегледи – Перименопауза и менопауза во Македонија: како хормоналните промени влијаат на срцето, мозокот и метаболизмот. Симптоми, статистика и препораки од лекари.
Менопаузата често се доживува како „крај на репродуктивниот период“, но современата медицина укажува дека клучните промени започнуваат многу порано – во периодот на перименопауза, понекогаш и 5 до 10 години пред последната менструација.
Станува збор за постепено слабеење на функцијата на јајниците и намалено лачење на хормоните естроген и прогестерон.
ГО БУТКА ХОЛЕСТЕРОЛОТ, ИМ ПОМАГА НА ЖЕНИТЕ ВО МЕНОПАУЗА, а столицата ја регулира за еден ден
Овие хормони не се важни само за плодноста – тие имаат заштитна улога за кардиоваскуларното здравје, метаболизмот и мозочната функција.
Според гинеколошките упатства, првите симптоми најчесто се јавуваат по 40-тата година, но индивидуалните разлики се значајни, пишува НМД.
📊 Што покажуваат податоците за Македонија?
Според јавно достапни податоци од Институтот за јавно здравје и извештаи од матични гинеколози:
• Просечната возраст на менопауза во Македонија е околу 50–51 година.
• Сè поголем број жени пријавуваат симптоми на перименопауза веќе по 42–45 година.
• Кардиоваскуларните болести се водечка причина за смртност кај жените во Македонија (над 45% од вкупната женска смртност), а ризикот значително расте по менопаузата.
• Според клинички искуства на гинеколози и интернисти, повеќе од половина жени не се јавуваат на лекар за симптоми како:
• нередовен циклус
• топли бранови
• несоница
• палпитации
• анксиозност
• „мозочна магла“
Најчесто лекарите во Македонија препорачуваат:
• лабораториски хормонски анализи
• проверка на липиден профил и крвен притисок
• промена на животен стил (исхрана, физичка активност)
• витамин Д и калциум
• по потреба – хормонска терапија (индивидуално проценета)
За силни коски: Природен лек за остеопороза, идеално за жени кои минуваат низ менопауза
❤️ Естроген и здравје на срцето
Естрогенот придонесува за:
• подобра еластичност на крвните садови
• подобар баланс на HDL и LDL холестерол
• контрола на воспалителни процеси
• стабилен крвен притисок
Со неговото опаѓање се зголемува ризикот од:
• атеросклероза
• хипертензија
• метаболички синдром
• срцев и мозочен удар
Затоа кардиолозите препорачуваат жените по 40-тата година редовно да ги проверуваат липидите и крвниот притисок – дури и ако немаат изразени симптоми.
Сè започнува од 35-тата година: Знаци дека наскоро доаѓа менопауза
🧠 Мозокот и хормоналната рамнотежа
Естрогенот има важна улога во:
• циркулацијата во мозочното ткиво
• преносот на нервните сигнали
• когнитивната флексибилност
• регулацијата на расположението
Кога неговото ниво опаѓа, може да се појават:
• проблеми со концентрација
• заборавност
• раздразливост
• пореметување на сонот
• зголемен ризик од депресивни симптоми
Здравјето на мозокот и јајниците е тесно поврзано преку сложени хормонални и метаболички механизми.
⏳ Не е пресудна само возраста
Жени на иста возраст може да имаат различен хормонален профил. На процесот влијаат:
• генетика
• пушење
• хроничен стрес
• автоимуни состојби
• телесна тежина и инсулинска резистенција
Раното намалување на функцијата на јајниците може да биде сигнал за идни кардиоваскуларни ризици. Затоа проценката не треба да се темели само на бројот на години, туку на индивидуален медицински профил.
🩺 Што препорачуваат лекарите?
✔️ Редовни гинеколошки прегледи
✔️ Проверка на хормонален статус
✔️ Контрола на холестерол и шеќер во крв
✔️ Физичка активност најмалку 150 минути неделно
✔️ Балансирана исхрана богата со растителни влакна и здрави масти
✔️ Управување со стрес
Разговорот за здравјето на жените во средното животно доба треба да оди подалеку од топлите бранови – фокусот треба да биде на превенција на срцеви и когнитивни заболувања, пишува НМД.
