🔔 Што значи кога „ѕвони“ во увото: Македонски верувања, стари обичаи и што вели медицината
Од дамнина, луѓето се обидувале да ги објаснат необичните телесни сензации преку симболи, знаци и верувања.
Меѓу најраспространетите народни толкувања на Балканот, а особено кај Македонците, е верувањето дека ѕвонењето или шумењето во увото не е случајно, туку носи порака – добра или лоша, скриена или јасна.
🟢 Десно или лево уво – не е исто
Во македонската народна традиција, како и во поширокиот балкански фолклор, страната на увото има симболично значење:
• Десно уво – се верува дека некој зборува лошо за вас, ве оговара или испраќа негативна енергија.
• Лево уво – спротивно од тоа, значи дека некој ве споменува со љубов, почит или добри мисли.
„Кога ќе ти заѕвони левото уво, некој те сака, кога десното – пази се од зли јазици“, велат старите.
🧿 Мал ритуал против „зли јазици“
Во некои македонски краеви е познат и еден мал, симболичен ритуал:
-се повлекува увото трипати, со верување дека личноста што зборува лошо ќе се „гризне за јазик“ и ќе престане. Овој гест се среќава и кај Србите, Бугарите и делови од Грција, што говори за заедничко културно наследство.
✋ Палецот нагоре, прекрстени прсти и моќта на знаците
Народните верувања не застануваат тука. Телото, според старите толкувања, постојано „испраќа пораки“.
👍 Палец нагоре – знак на живот и среќа
И кај Македонците, подигнатиот палец се смета за знак на среќа, согласност и добар исход. Корените на овој симбол се стари – уште од античко време, а денес е универзален знак за поддршка и позитивна оценка.
🤞 Прекрстени прсти – заштита од несреќа
Прекрстувањето на показалецот и средниот прст се поврзува со христијанската симболика на крстот. Во народното верување, овој гест:
• штити од „лоша среќа“
• носи надеж и внатрешна сила
• се користи кога се очекува важен настан или вест
🤧 Кивање и зборовите што „ја чуваат душата“
Кога некој ќе кивне, речиси рефлексно велиме „На здравје“. Во минатото, и кај Македонците и во Европа, постоело верување дека при кивање душата моментно го напушта телото, па благословот служел како заштита.
За време на големите епидемии, особено чумата, кивањето било знак за опасност – оттука и обичајот да се благослови човекот, но и да се покријат устата и носот.
🌍 Слични верувања кај други народи
• Италија: ако ѕвони десното уво – некој ве фали
• Јапонија: ѕвонењето се поврзува со духовни пораки
• Индија: левото уво носи добра вест, десното – предупредување
Ова покажува дека, иако културите се различни, човековата потреба да им даде смисла на телесните сигнали е универзална.
🩺 Суеверие наспроти реалност: што вели медицината
Иако верувањата се дел од културното наследство, ѕвонењето во увото (тинитус) може да има и здравствена причина.
🔍 Можни симптоми:
• постојано или повремено ѕвонење
• шум, зуење или шушкање
• чувство на притисок во увото
• вртоглавица или намален слух
👩⚕️ Кога да се јавите на лекар:
• ако ѕвонењето трае подолго од неколку дена
• ако е проследено со болка, вртоглавица или губење слух
• ако се повторува често без очигледна причина
🏥 Препорачани прегледи:
• ОРЛ специјалист (отоларинголог)
• аудиометрија (испитување на слух)
• мерење на крвен притисок
Медицината нуди објаснување, но традицијата нè учи да слушаме и што ни „кажува“ телото.
✨ Заклучок
Верувањата за ѕвонењето во увото се дел од нашата културна меморија, раскажувани од генерација на генерација.
Тие не мора да се спротивставени на науката – туку можат да коегзистираат: едното ја храни душата, другото го чува здравјето.
