🩺 Лекарите советуваат: Погледнете ги стапалата – можен ран сигнал за проблем со црниот дроб
Сувата и испукана кожа на стапалата најчесто ја поврзуваме со дехидратација, студено време или несоодветна нега.
Но, според изјави дадени во подкастот Diary Of A CEO, одредени промени на кожата може да бидат и индикатор за нарушена функција на црниот дроб.
„Изразена сувост и длабоки пукнатини можат да сигнализираат дека циркулацијата не е оптимална, а тоа понекогаш е поврзано со метаболичките функции на црниот дроб“, објаснува д-р Минди Пелц, специјалист за метаболно здравје.
Важно е да се нагласи: ова не значи дека секоја сува пета е знак на болест, туку дека упорните и изразени промени заслужуваат внимание.
🔎 Како црниот дроб влијае врз кожата?
Црниот дроб има четири клучни функции:
• варење и создавање жолчка
• прочистување на крвта
• поддршка на имунолошкиот систем
• учество во згрутчување на крвта
Кога овие процеси се нарушени, може да се појават различни симптоми, меѓу кои и:
• хронично чешање (често поинтензивно ноќе)
• жолтеникава кожа или белки на очите
• отечени стапала
• задржување течност во стомакот
• црвени дланки
• необјаснет замор
• когнитивни потешкотии
Кај хронични заболувања, како цироза, чест е и недостаток на витамин А, што може дополнително да доведе до сува и груба кожа.
🧪 Кои лабораториски анализи треба да се направат?
Доколку забележите упорни симптоми, лекарите препорачуваат основни лабораториски испитувања:
Основни тестови за функција на црн дроб:
• AST (аспартат аминотрансфераза)
• ALT (аланин аминотрансфераза)
• GGT (гама-глутамил трансфераза)
• ALP (алкална фосфатаза)
• Вкупен и директен билирубин
Дополнителни анализи (по препорака на лекар):
• липиден профил
• витамин А
• витамин Б3
• витамин Д
• омега-3 индекс
• CRP (маркер за воспаление)
Во одредени случаи се препорачува и ехо на абдомен за проценка на структурата на црниот дроб.
👩⚕️ Кога и кај кој лекар да се обратите?
👉 Прво посетете матичен лекар ако:
• сувоста е изразена и не реагира на нега
• имате замор, оток или чешање
• забележите промена во бојата на кожата
👉 Потоа, по потреба, се упатува кај:
• интернист
• гастроентеролог / хепатолог
Навремена дијагностика значително го подобрува исходот кај повеќето заболувања на црниот дроб.
🟢 Што можете да направите превентивно?
• Ограничете алкохол
• Одржувајте здрава телесна тежина
• Внесувајте доволно омега-3 масни киселини
• Јадете храна богата со антиоксиданси
• Правете редовни годишни лабораториски контроли
• Избегнувајте неконтролирана употреба на суплементи
Балансот на исхрана, редовната физичка активност и контролата на шеќер во крвта се клучни за здрав црн дроб.
📌 Клучна порака
Стапалата можат да дадат сигнал, но тие не се дијагноза. Секоја упорна и необјаснета промена треба да биде причина за консултација со лекар, а не за самостојно заклучување.
Раното откривање значи поголема шанса за успешно третирање, пишува НМД.
