Венска хипертензија – тивкиот притисок во вените на нозете
Венската хипертензија е состојба на покачен крвен притисок во вените на нозете, која постепено го нарушува нормалниот проток на крв и го намалува снабдувањето на ткивата со кислород.
Последиците не се само естетски – туку и болка, оток, промени на кожата и појава на тешко заздравливи рани.
Според медицинските извори, венската хипертензија најчесто е секундарна последица на хронична венска инсуфициенција, состојба при која вените не успеваат ефикасно да ја вратат крвта назад кон срцето.
„Оваа состојба не смее да се меша со артериска хипертензија (висок крвен притисок), бидејќи станува збор за сосема различен механизам и ризици“, предупредуваат васкуларните специјалисти.
🩺 Како настанува венската хипертензија?
Во здрав организам, венските залистоци делуваат како еднонасочни вентили – спречуваат крвта да се враќа надолу под дејство на гравитацијата.
Кај венската хипертензија, овие залистоци се оштетени или ослабени, па крвта се задржува во вените на нозете. Како резултат:
• се зголемува венскиот притисок
• се појавува застој на крв
• ткивата остануваат без доволно кислород
Дополнителен фактор може да биде и ослабена „мускулна пумпа“ на потколеницата, што често се случува кај лица со:
• долг период на седење или стоење
• ограничено движење поради повреда
• променет начин на одење
⚠️ Кои лица се во зголемен ризик?
Факторите на ризик се добро познати и често присутни во модерниот начин на живот:
• прекумерна телесна тежина
• долготрајно стоење или седење
• семејна историја на венски заболувања
• претходни венски тромбози
• повозрасна животна доба
• физичка неактивност
• бременост
• повреди на нозете
• пушење
👉 Комбинацијата од повеќе фактори значително го зголемува ризикот.
👣 Симптоми што не треба да се игнорираат
Во рана фаза, венската хипертензија може да помине без јасни симптоми, но со тек на време се јавуваат:
Почетни знаци:
• пајаковидни и ретикуларни вени
• проширени, испакнати вени
• чувство на тежина во нозете
Напредната фаза носи:
• отекување на нозете и стапалата
• потемнување, затегнатост и чешање на кожата
• болка и пулсирање
• варикозен екцем
• рани и чиреви што тешко заздравуваат
Медицинските истражувања покажуваат дека нелекуваната венска хипертензија може трајно да ја оштети кожата и поткожното ткиво.
🧪 Како се поставува дијагнозата?
Покрај клиничкиот преглед, најчесто се користат:
• Доплер ултразвук на вените – златен стандард, безболен и неинвазивен
• Воздушна плетизмографија – кога ултразвукот не дава јасна слика
Овие методи овозможуваат прецизна процена на функцијата на вените, што е клучно за избор на терапија.
💊 Можности за лекување (модерни и класични)
Терапијата се одредува индивидуално и може да вклучува:
Медицински третмани:
• медикаменти за олеснување на болка и тежина
• компресиона терапија (специјализирани чорапи)
Минимално инвазивни процедури:
• склеротерапија
• радиофреквентна аблација
• ендовенска ласерска аблација
Хируршки решенија (кога е неопходно):
• отстранување на оштетени вени
• реконструкција или замена на венски залистоци
• поставување стент кај блокирани вени
Современата васкуларна медицина нуди брзи интервенции со краток период на опоравување, што сè почесто ги избираат пациентите.
🏠 Што може да помогне и дома?
Кај поблаги форми, лекарите препорачуваат и промени во секојдневието:
• редовно подигнување на нозете над нивото на срцето
• умерена физичка активност
• одржување здрава телесна тежина
• компресионни чорапи со соодветна јачина
• суплементи како екстракт од семе од див костен (со претходна консултација со лекар)
🚨 Потенцијални компликации – зошто е важно навреме?
Нелекуваната венска хипертензија може да доведе до:
• хронични чиреви
• сериозни инфекции (целулитис, остеомиелитис, сепса)
• гангрена и, во ретки случаи, ампутација
Затоа, раното препознавање и стручниот совет се клучни.
