Ново истражување покажува дека чиа семето може да влијае на центарот за ситост и да помогне во контрола на телесната тежина – без лекови и екстремни диети.
Во време кога лековите за слабеење стануваат сè попопуларни, научниците сè почесто го насочуваат вниманието кон нешто многу поедноставно – храната што секојдневно ја внесуваме.
Ново научно истражување сугерира дека чиа семето, скромна намирница од кујната, може да има моќно влијание врз чувството на глад, па дури и врз начинот на кој мозокот реагира на прејадување.
Истражувањето укажува дека редовната консумација на чиа може да помогне во заштита на мозокот и телото од штетните ефекти на ултра-обработената храна, која денес доминира во современата исхрана.
🍔 Ултра-обработената храна – тивок непријател на мозокот
Според алармантен извештај на медицинското списание The Lancet, просечниот човек денес внесува повеќе од 50% од дневните калории преку ултра-обработени производи – храна богата со заситени масти, шеќери и адитиви.
Последиците не се ограничени само на зголемена телесна тежина. Ваквата исхрана:
• ја нарушува оската црева–мозок,
• ги блокира сигналите за ситост,
• предизвикува хронични воспалителни процеси,
• и го зголемува ризикот од дијабетес тип 2 и когнитивно опаѓање.
Но, токму тука, велат научниците, чиа семето може да игра заштитна улога.
🌱 Зошто токму чиа семе?
Овие мали црни и бели зрна се вистинска нутритивна ризница:
• богати со омега-3 масни киселини,
• комплетен извор на протеини (ги содржат сите 9 есенцијални аминокиселини),
• изобилуваат со алфа-линоленска киселина (ALA), позната по антиинфламаторно дејство.
Претходни студии веќе покажале дека ALA може да помогне во намалување на воспаленијата кај лица со метаболички синдром, но ова ново истражување оди чекор понатаму – директно го поврзува чиа семето со контролата на гладта во мозокот.
🧪 Експериментот: чиа масло наспроти чиа брашно
Научници од Федералниот универзитет во Викоса, Бразил, спровеле контролирана студија врз лабораториски стаорци, објавена во реномираното научно списание Nutrition.
Во првите осум недели, животните биле хранети со диета која имитира нездрава човечка исхрана – богата со свинска маст и фруктоза. Потоа биле поделени во три групи:
1. група која продолжила со истата исхрана,
2. група со додаток на чиа масло,
3. група со додаток на чиа брашно.
Резултатите биле изненадувачки јасни.
🔥 „Гасење“ на гладта – директно во мозокот
Кај стаорците кои примале чиа масло, научниците забележале зголемена активност на гени поврзани со сузбивање на гладта.
Ова укажува дека чиа активира специфични патишта во централниот нервен систем кои создаваат чувство на ситост.
Интересно, истиот ефект не бил забележан кај чиа брашното, што сугерира дека формата на внес е важна.
Сепак, и чиа маслото и чиа брашното покажале позитивен ефект врз лептинот – хормонот што му сигнализира на мозокот дека телото е сито. Кај лица (и животни) со нездрава исхрана, оваа комуникација е нарушена, што води до прејадување.
„Производите од чиа успеаја да ја вратат нормалната функција на мозочните сигнали за ситост“, наведуваат истражувачите.
🛡️ Помалку воспаленија, поголема заштита
Покрај контролата на апетитот, истражувањето покажало дека чиа значително ги намалува протеините што „вклучуваат“ воспалителни процеси во клетките.
Со тоа, се штитат мозочните клетки од воспалително оштетување, кое често се поврзува со дебелина и долгорочни невролошки проблеми.
📌 Што значи ова за луѓето?
Иако студијата е спроведена врз животни, резултатите отвораат важна дискусија:
дали паметниот избор на храна може да има ефект сличен на популарните лекови за слабеење – но без ризици?
Експертите нагласуваат дека чиа семето не е магично решение, но може да биде моќен сојузник во балансирана исхрана, особено кај лица кои се борат со неконтролирана глад и желба за ултра-обработена храна.
