Месо или без месо? Што навистина покажува науката за долговечноста по 80-тата година
Дебатата за тоа дали месојадите или вегетаријанците живеат подолго трае со децении.
Додека едните предупредуваат на ризиците од прекумерна консумација на месо, другите ја нагласуваат важноста на животинските протеини за силата и виталноста на организмот.
Но што вели науката кога станува збор за многу длабока старост?
Голема и долгорочна студија на научници од Универзитетот Фудан во Кина понуди одговор што изненади многумина.
📊 Што точно анализирале научниците?
Истражувањето опфатило 5.203 лица постари од 80 години, а следењето започнало уште во 1998 година и траело повеќе децении. За тоа време:
• 1.495 испитаници доживеале 100 години,
• 3.744 лица починале пред стотиот роденден.
При анализата биле земени предвид бројни фактори: физичка активност, пушење, телесна тежина, општа здравствена состојба и – начинот на исхрана.
🥩 Изненадувачки резултат: строгото избегнување месо не секогаш помага
Дури и по статистичко прилагодување на сите останати фактори, резултатите покажале дека:
• лицата кои целосно го исфрлиле месото имале 19% помали шанси да доживеат 100 години;
• кај веганите, ризикот бил уште поизразен – 29% пониска веројатност за долговечност;
• вегетаријанците кои консумирале јајца и млечни производи стоеле подобро на овој список, но и тие заостанувале зад лицата со разновидна исхрана за околу 14%.
👨⚕️ Зошто месото станува поважно во подоцнежните години?
Главниот автор на студијата, д-р Сјанг Гао, објаснува дека со напредувањето на возраста телото има поинакви нутритивни потреби:
„Кај лицата постари од 80 години, комбинираната исхрана со растителни и животински намирници се покажува како поефикасна за поддршка на долговечноста, особено кај оние со пониска телесна тежина.“
Месото обезбедува:
• комплетни протеини со сите есенцијални аминокиселини,
• витамин Б12, кој природно не се наоѓа во растителната храна,
• лесно апсорбирачко железо, цинк и други важни микроелементи.
Со годините, способноста за апсорпција опаѓа, па внесот исклучиво преку растителна исхрана станува сè потежок.
🥦 Најсилниот фактор за долг живот: зеленчукот
Иако месото има улога, најимпресивниот податок од студијата е поврзан со зеленчукот.
Испитаниците кои секојдневно консумирале зеленчук имале дури 84% поголеми шанси да доживеат 100 години во споредба со оние кои ретко јаделе растителна храна.
Пораката на научниците е јасна:
👉 Не екстреми, туку рамнотежа.
⚖️ Телесната тежина – често занемарен, но клучен фактор
Интересно е што типот на исхрана немал исто влијание кај сите:
• кај лица со нормална телесна тежина, разликите биле минимални;
• кај лица со прекумерна тежина, начинот на исхрана немал значаен ефект;
• но кај потхранети лица постари од 80 години, редовната консумација на месо ги зголемувала шансите за доживување 100 години за 44%.
⚠️ Потенцијални ризици од строгото вегетаријанство во длабока старост
Во многу познати години, недостатокот на протеини може да доведе до саркопенија – губење на мускулната маса, што го зголемува ризикот од падови, фрактури и губење на самостојноста.
Дополнително:
• дефицитот на витамин Б12 може да предизвика анемија и невролошки проблеми;
• недостигот на железо е поврзан со слабост и когнитивни нарушувања.
🧠 Заклучок што го поддржува науката
Научниците нагласуваат дека умерената, разновидна исхрана, со силен фокус на зеленчук и разумно присуство на месо, е најбезбедниот избор за здраво стареење.
За лицата постари од 80 години, екстремите во исхраната можат да носат повеќе ризици отколку придобивки – особено кога постои недоволна телесна тежина.
