🧠 ФИНАНСИСКА НЕИЗВЕСНОСТ И ПОСТОЈАН ПРИТИСОК НА РАБОТА
Прегорувањето не почнува со умор, предупредува психијатар
Прегорувањето на работа не е моментален замор, ниту „лош ден“. Тоа е долготраен психолошки процес што често се препознава дури кога ќе се појават сериозни ментални или телесни симптоми.
Ова го истакнува д-р Ирена Ѓорѓиевска, психијатар од Клиниката за психијатриски болести „Д-р Лаза Лазаревиќ“.
Според европските истражувања, дури две третини од вработените искусиле некаков облик на „burnout“, а иако нашите граѓани своето ментално здравје често го оценуваат подобро од европскиот просек, експертите предупредуваат дека проблемот не смее да се потцени.
„Клучниот проблем е неизвесноста – финансиска, професионална, егзистенцијална. Таа создава постојан психолошки притисок и чувство дека ја губиме контролата“, објаснува д-р Ѓорѓиевска.
Зошто неизвесноста е најопасниот „стресор“?
Според психијатриската практика, токму чувството на непредвидливост е она што најсилно го исцрпува човекот. Кога не знаеме што нè чека, телото и умот остануваат во постојана состојба на „внатрешна тревога“.
„Психолошката поддршка помага да се фокусираме на она што е во наша моќ и да го вратиме чувството на сигурност. Предвидливоста ни дава стабилност“, нагласува таа.
Интересно е што подобрата самопроценка на менталното здравје кај нас, според д-р Ѓорѓиевска, делумно се должи и на културолошките навики.
„Дружењето, разговорите, одењето на кафе и чувството на припадност имаат заштитна улога. Тие се едноставни, но моќни механизми за справување со стресот“, вели психијатарката.
😴 ПРВИТЕ СИМПТОМИ ШТО РЕТКО ГИ ПОВРЗУВАМЕ СО ПСИХАТА
Прегорувањето најчесто не започнува драматично. Напротив – се развива тивко и постепено.
„Првите знаци се деконцентрираност и проблеми со спиењето. Луѓето тоа го припишуваат на временски промени или обврски, затоа што е тешко да се признае: ова е психолошки проблем“, објаснува д-р Ѓорѓиевска.
Со текот на времето се јавуваат:
• губење на задоволство од секојдневните активности
• зголемена раздразливост и анксиозност
• чувство на внатрешна напнатост
• хроничен замор што не поминува со одмор
Особено ризичен е, според неа, моделот на преземање премногу одговорности.
„Многумина мислат дека сè мора самите да направат, бидејќи ако не го направат – нема да биде добро. Тоа води до постојан притисок и исцрпеност“, предупредува таа.
⚠️ КОГА ТЕЛОТО ПРВО СИГНАЛИЗИРА
Во пракса, помош најчесто се бара дури кога ќе се појават телесни симптоми – главоболки, срцеви тегоби, проблеми со варењето.
„По бројни медицински прегледи, се открива дека основниот проблем е долготрајно психичко прегорување“, вели психијатарката.
Затоа, таа потенцира дека одморот не е луксуз, туку неопходност.
„Кога велиме ‘не правам ништо’, всушност правиме нешто многу важно – се одмораме. Тој одмор ни ја враќа енергијата“, нагласува таа.
Современиот начин на живот, сепак, дури и одморот го подредува на продуктивноста – лаптопи на патувања, работа и на одмор.
„Ни треба време без цел, без задачи. Само простор да застанеме и да здивнеме“, порачува д-р Ѓорѓиевска.
🤝 ПОМОШТА Е ДОСТАПНА – И НЕ МОРА ДА ЧЕКАТЕ ДА СТАНЕ СЕРИОЗНО
Разговор со стручно лице може да биде корисен и пред симптомите да станат изразени.
„Важно е луѓето да знаат дека не се сами и дека поддршката постои“, заклучува психијатарката.
