Грижата за здравјето во средните години повеќе не е прашање на избор, туку на одговорност. По 40. година, телото постепено почнува да испраќа посуптилни, но поважни сигнали, а анализите на крвта и основните контроли стануваат најсигурниот начин за рано откривање на ризици, предупредуваат лекарите.
Д-р Дин Егит, лекар по општа медицина, за The Economic Times истакнува дека неколку едноставни, но прецизни здравствени проверки можат навреме да откријат состојби кои со години се развиваат тивко – без симптоми, но со сериозни последици.
„Разбирањето што се случува во организмот по 40. година значително ги зголемува шансите за долг, активен и квалитетен живот“, вели д-р Егит.
Ова се четирите клучни прегледи што експертите ги сметаат за задолжителни:
1️⃣ Липиден профил – зошто холестеролот станува критичен по 40?
Со возраста, способноста на организмот да го елиминира лошиот холестерол (LDL) постепено се намалува, што го зголемува ризикот од срцев и мозочен удар, како и од висок крвен притисок.
Липидниот профил ги мери:
• вкупниот холестерол
• LDL („лош“) холестерол
• HDL („добар“) холестерол
• триглицериди
Оптимални вредности:
• LDL: под 4 mmol/L
• HDL: над 1,0 mmol/L (мажи) и 1,2 mmol/L (жени)
Покачените триглицериди, иако често се занемаруваат, се поврзуваат со зголемен ризик од дијабетес тип 2, дебелина и кардиоваскуларни заболувања.
2️⃣ Функција на бубрези – тивки проблеми што долго не болат
Бубрезите имаат централна улога во филтрирањето на токсини, регулацијата на течности и одржувањето на стабилен крвен притисок. Сепак, хроничната болест на бубрезите често поминува без симптоми.
Најважен показател е серумскиот креатинин, кој открива колку ефикасно бубрезите ја вршат својата функција.
„Се проценува дека огромен број луѓе живеат со нарушена функција на бубрезите, а да не се свесни за тоа“, предупредува д-р Егит.
Нелекуваните бубрежни проблеми го зголемуваат ризикот од срцев и мозочен удар, па редовната контрола е од клучно значење.
3️⃣ Шеќер во крвта (HbA1c) – тест што ја открива вистината
Покачениот шеќер во крвта може со години незабележливо да го оштетува организмот. Затоа, лекарите го препорачуваат тестот HbA1c, кој дава реална слика за просечното ниво на шеќер во последните 2–3 месеци.
Високи вредности се поврзуваат со:
• оштетување на нерви
• проблеми со видот
• зголемен ризик од срцеви заболувања
Привремените скокови може да се должат на стрес или болест, но постојано покачен HbA1c е јасен аларм дека е потребна промена на животниот стил и лекарска консултација.
4️⃣ Крвен притисок – најчестиот „тивок убиец“
Хипертензијата е една од најраспространетите, но и најнепрепознаени состојби. Често нема симптоми, а може да доведе до срцев удар, мозочен удар, проблеми со бубрезите и когнитивен пад.
Посакувани вредности по 40. година:
околу 115/75 mmHg
Редовното мерење, здрава исхрана, физичка активност (најмалку 150 минути неделно), намален внес на алкохол и кофеин се докажани начини за природна контрола.
🟢 Зошто превенцијата по 40. година прави најголема разлика?
Според медицинските експерти, раното откривање значи поголем избор на решенија, помалку терапии и подобар квалитет на живот.
„Анализите на крвта не се формалност – тие се алатка за навремена заштита на иднината“, заклучува д-р Егит.
Следењето на овие четири параметри е еден од наједноставните чекори со најголем ефект врз долгорочното здравје.
