Во јавниот дискурс во нашата земја повторно се отвори прашањето за можни законски измени што ќе го ограничуваат управувањето со моторно возило исклучиво врз основа на возраста.
Повторно се актуелизира терминoт „ејџизам“ – односно дискриминација врз база на години, што значително го засега правото на автономно движење на повозрасните граѓани.
Драган Даниловски, д-р професор и поранешен министер за здравство, во својот текст јасно укажува дека возраста сама по себе не е научно валиден критериум за одземање на правото за возење.
Тој потенцира дека стареењето е биолошки процес со огромна варијабилност – некој на 90 години може да има подобри психомоторни и когнитивни функции отколку друг на 50.
Тоа значи дека индивидуалната процена на функционалната способност мора да се постави пред било какво генерализирано ограничување.

🚘 Како стојат работите во Европа и САД?
Во најразвиените демократски системи, безбедноста во сообраќајот е легитимна цел, но приближувањето до тоа не значи автоматско одземање на права поради календарска возраст:
🔹 Во многу европски земји денес не се применува правило со автоматско одземање на возачките дозволи по определена возраст.
Напротив, се дискутираат системи на редовна процена на способноста, кои вклучуваат медицински прегледи и функционални тестови само ако постојат индикации, а не по ригорозно правило само поради исполнета година. 
🔹 Европската Унија го ревидираше законодавството за возачките дозволи, давајќи им на земјите‑членки можност да воведат пократки периоди на важност на дозволите за лица над 65 години.
Но AGE Platform Europe – паневропска мрежа за правата на постарите – остро реагираше дека ваквите опции може да значат дискриминација ако не постои индивидуална процена на способноста за возење, а не само возраст. 
🔹 Во САД, неколку сојузни држави штотуку ги изменуваат правилата за старите возачи, но насоките се кон персонализирани процени – на пример, во американската држава Илиноис се зголемува возраста кога се бараат годишни тестови, наместо автоматски да се тестира секој што ги надминал одредените години.
Тоа покажува еволуција од возраст‑базирани правила кон систем кој го вреднува индивидуалниот капацитет за безбедно возење. 
⚖️ Правни и етички вредности
Од правна гледна точка, основните документи за човекови права – како уставот на земјата и европските стандарди – забрануваат дискриминација врз основа на возраст.
Овие норми бараат секое ограничување на правото да биде легитимно, неопходно и пропорционално.
Даниловски нагласува дека медицината мора да биде клучниот филтер за процена на ризиците, а не административните „линии“ што ги сечат сите над една линија.
Така, инструментите што ги има модерната медицина – прецизни тестови, функционална процена, евалуација на ризици – треба да бидат рамка за одлуките, а не „претпоставката дека стареењето значи неспособност“.
🧠 Психосоцијални аспекти
Возењето за многумина не е само прашање за транспорт. Тоа е движечка слобода – автономија што значи пристап до здравствени услуги, социјални врски и квалитет на живот.
Како што укажува Даниловски, ограничувањето на мобилноста – ако е искусено како неправедно – може да доведе до социјална изолација, губење на мотивацијата и тешкотии за менталното здравје.
📊 Заклучок
Преку примери од Европа и САД гледаме дека најсовремените системи не се движат кон автоматски ограничувања само по календарска возраст.
Наместо тоа, тие го нагласуваат индивидуалниот пристап, интегритетот на медицинската процена и правото на достоинствено стареење.
Силно застапената идеја дека „стареењето не е прекршок“ мора да биде основа на политика што не само што ќе ја зголемува безбедноста, туку и ќе ги штити правата, достоинството и автономијата на граѓаните.




































