Каква треба да биде „македонската пирамида на исхрана“?
Д-р Јагода Јорга: Само една намирница може значително да го намали ризикот од срцеви заболувања
Пирамидите на исхрана секогаш предизвикуваат интерес кај јавноста, особено кога доаѓаат како официјални препораки за здравјето на населението. Но, дали универзалните модели навистина функционираат насекаде?
Според нутриционистката д-р Јагода Јорга, одговорот е јасен – исхраната мора да се прилагоди на болестите, навиките и поднебјето на секоја земја.
Говорејќи за новите американски препораки, д-р Јорга укажува дека тие не секогаш се применливи за Балканот, а уште помалку за Македонија.
„Јавното здравје не е само медицина – тоа е и политика, економија и култура. Пирамидата на исхрана мора да се базира на националната патологија и националната храна“, истакнува д-р Јорга.
Кои здравствени проблеми најмногу ја засегаат Македонија?
Според експертите, високиот крвен притисок, зголемената телесна тежина и дијабетесот се меѓу најчестите здравствени предизвици и кај македонското население.
Токму тие треба да бидат почетна точка за креирање на „македонска пирамида на исхрана“.
„Не можете да копирате модел од друга земја без да ги земете предвид навиките и достапноста на храната“, нагласува таа.
Протеини – колку се доволни, а кога се претерани?
Новите американски препораки драстично го зголемуваат внесот на протеини – дури до 1,2 или повеќе грама по килограм телесна тежина, што подразбира зголемена консумација на месо и млечни производи.
„Тоа е речиси двојно повеќе од класичните препораки. Но, ваквиот пристап не мора да биде соодветен за сите популации“, вели д-р Јорга.
Една клучна намирница за македонската исхрана
Како најголем потенцијал за подобрување на кардиоваскуларното здравје, д-р Јорга ја издвојува маснотијата што ја користиме секојдневно.
„Наместо слепо да препорачуваме маслиново масло или говедски лој, треба да размислуваме што е реално достапно и здраво за нашето поднебје. Маслото од маслодајна репка е одличен избор – квалитетно, стабилно и корисно за срцето.“
Таа додава дека свинската маст може да се користи, но не како единствен извор на маснотии, туку во умерени количини и во комбинација со растителни масла.
Повеќе зеленчук – хроничен проблем
Еден од најслабите сегменти во исхраната на населението е недоволниот внес на зеленчук.
„Истражувањата покажуваат дека голем број луѓе не јадат зеленчук секој ден, што е сериозен проблем“, предупредува д-р Јорга.
Зеленчукот треба да биде основа на секоја локална пирамида на исхрана – достапен, сезонски и прилагоден на традиционалната кујна.
Исхраната како национална стратегија
Според д-р Јорга, создавањето вистинска пирамида на исхрана е „прашање од милион долари“, бидејќи бара соработка меѓу лекарите, економистите и прехранбената индустрија.
„Само со реални препораки, засновани на нашите болести и нашата храна, можеме да направиме вистинска промена“, заклучува таа.
