6 СЕМЕЈНИ НАВИКИ ОД ЈУГОСЛАВИЈА ШТО ДЕНЕС ИЗГЛЕДААТ НЕОБИЧНО
Животот во поранешна Југославија за многумина денес изгледа како комбинација од носталгија, дисциплина и силно чувство за заедништво.
Она што на нашите родители, баби и дедовци им било сосема нормално, на денешните генерации им делува необично – па дури и незамисливо.
Општеството било поинакво, вредностите биле појасно дефинирани, а семејството имало централна улога. Многу од тие непишани правила денес се заменети со пофлексибилен и индивидуален начин на живот.
Еве шест семејни навики од тоа време кои најчесто ги изненадуваат младите денес.
1. Бракот се сметал за природен и очекуван чекор
Во Југославија бракот имал посебна општествена тежина. Од младите луѓе речиси секогаш се очекувало да создадат семејство.
Врските често биле кратки, а периодот од првата средба до бракот знаел да биде изненадувачки краток. Паровите обично се среќавале на прошетки или во друштво на пријатели, а заедничкиот живот без брак речиси и не постоел како опција.
Причините биле и практични – брачниот статус понекогаш значел подобри шанси за работа, а и поголема веројатност за добивање стан од претпријатие.
2. Станот најчесто се чекал со години
Денешниот концепт на хипотекарни кредити речиси не постоел. Младите семејства имале неколку опции:
– да добијат стан од фирма
– да изградат куќа
– или да живеат со родителите.
Становите се доделувале според стандарди, често околу 9 квадратни метри по член на семејството. Поради тоа многу семејства живееле во прилично тесни услови.
Во некои случаи, листите за стан траеле 10, 15 или дури 20 години.
3. Големи семејни прослави дома
Прославите биле вистински настани.
Родендени, свадби или годишнини речиси секогаш се славеле дома, а не во ресторани. Често се собирале 30 или повеќе гости, вклучувајќи далечни роднини и соседи.
Домаќинките почнувале со подготовка неколку дена однапред – готвење, печење и подготвување десерти. Помошта од роднини и пријатели била вообичаена, а атмосферата често се памети како топла и весела.
4. Силна грижа за постарите членови на семејството
Во тоа време постоело силно чувство на должност кон родителите и постарите членови на семејството.
Оставањето на старите родители без грижа се сметало за голема срамота. Затоа многу семејства живееле во повеќегенерациски домаќинства.
Понекогаш некој од семејството престанувал да работи за да се грижи за родителите и за децата – нешто што денес ретко се гледа.
5. Воспитувањето било многу построго
Начинот на воспитување значително се разликувал од денешните пристапи.
Децата се воспитувале со строга дисциплина, а родителскиот авторитет ретко се доведувал во прашање. Јавната критика или строгото опоменување биле вообичаени методи за корекција на однесувањето.
Денес многу родители се обидуваат да градат поотворена комуникација со децата, со поголемо внимание кон нивните чувства.
6. Возрасните секогаш биле апсолутен авторитет
Во традиционалното воспитување на тоа време, возрасните – родители, наставници, па дури и постари соседи – се сметале за луѓе кои секогаш знаат повеќе.
Противење или расправање со нив се сметало за непристојно. Децата учеле да слушаат и да покажуваат почит кон постарите.
Иако денес пристапот кон воспитување е пофлексибилен, многумина сметаат дека токму таа силна почит кон постарите била една од вредностите што ја одбележале генерацијата.
Како се гледа на овие навики денес?
За денешните генерации, некои од овие правила изгледаат премногу строги или ограничувачки. Но, истовремено тие откриваат и нешто важно за животот во тоа време – силно чувство на заедништво, одговорност и семејна поврзаност.
Токму затоа, кога се зборува за животот во Југославија, често се слушаат две гледишта:
едни се сеќаваат на дисциплината, а други на топлината на семејните односи.
Вистината веројатно е некаде помеѓу, пишува НМД.
