Темата за таканаречениот „мирис на старост“ често се спомнува шепотејќи – со доза на срам и предрасуда.
Многумина веруваат дека телото во одредена возраст неминовно почнува да мириса поинаку, па дури и непријатно. Но, современата геронтологија нуди поинакво, научно засновано објаснување.
Според долгогодишната геронтолог д-р Анастасија Петровна Волкова, „не постои мирис на старост – постојат физиолошки промени кои можат да влијаат на мирисот на телото“. Разликата е клучна.
„Телото не произведува мирис на старост“
Во разговор за здравјето и негата во зрелите години, д-р Волкова ја разби најчестата заблуда:
„Телото во текот на целиот живот ги произведува истите супстанции – масни киселини, амонијак, уреа. Но со годините се менуваат три работи: кожата, метаболизмот и практичните услови за хигиена.“
Со други зборови – не мирисаат годините, туку начинот на кој телото ги обработува и исфрла природните материи.
Што навистина се менува по 50-тата година?
1. Кожата станува посува
По педесеттата година се намалува продукцијата на себум. Кожата станува посува и потешко ги „пере“ отпадните материи од површината. Ова може да создаде посуптилен, „сув“ мирис – често опишан како мирис на хартија или прашина.
2. Метаболизмот се забавува
По шеесеттата година, метаболизмот природно се успорува. Отпадните материи подолго се задржуваат во телото, па дел од нив се излачуваат преку кожата.
„Потта не е ‘понечиста’, туку супстанциите во неа подолго остануваат“, објаснува докторката.
3. Физички ограничувања
Болките во зглобовите, намалениот вид или намалената подвижност можат да ја отежнат секојдневната нега. Не станува збор за негрижа – туку за реални физички предизвици.
Фактори што најмногу влијаат на телесниот мирис
✔ Исхрана
Со возраста, многумина преминуваат на „лесна“ исхрана – повеќе тестенини, помалку свеж зеленчук и растителни влакна. Забавената работа на цревата може да влијае на општиот мирис на телото.
Совет:
Мали промени прават разлика – свежа салата од зелка, јаболко дневно или морков како ужина.
✔ Лекови
Терапијата за крвен притисок, дијабетес или други хронични состојби може да влијае на мирисот на знојот.
„Водата е наједноставното решение – не голтки, туку чаши“, нагласува Волкова.
✔ Облека
Синтетичките материјали не дозволуваат кожата да „дише“. Дури и чиста полиестерска маица може до вечерта да развие застојан мирис.
Препорака: памук, лен и волна – природни ткаенини што ја намалуваат задржаната влага.
✔ Обувки
Стапалата се потат во секоја возраст, но чувствителноста со годините се намалува. Решение: менување обувки во текот на денот, влошки со активен јаглен и вечерна купка со сода бикарбона.
Парфем во зрелите години – да или не?
„Секако дека може“, вели д-р Волкова. Но со мала измена:
„Не нанесувајте парфем директно на кожа, туку на облека. И избирајте дрвенести или билни ноти – сандаловина, кедар, цитрусни листови.“
Таквите мириси се усогласуваат со природниот мирис на телото наместо да се натпреваруваат со него.
Психолошката страна: Стравот е поголем од мирисот
Најсилната порака од разговорот е можеби наједноставната:
„Главната трагедија не е мирисот. Туку стравот од него.“
Стравот од одбивање може да ги оттурне жените од социјалниот живот и самодовербата.
А токму самодовербата е клучен дел од здравото стареење – тема што сè почесто се истражува во контекст на активно и достоинствено стареење.
Практичен 7-дневен план за свежина и самодоверба
Мали чекори, без драстични мерки:
• Понеделник: влажни марамчиња без алкохол по ручек (врат, пазуви, раце)
• Вторник: заменете еден синтетички слој со памучен
• Среда: додајте свеж зеленчук во ручекот
• Четврток: вечерна бања за стапала со сода (10 минути)
• Петок: пробајте минерален дезодоранс (камен)
• Сабота: проветрете го ормарот
• Недела: облечете омилена облека, нанесете парфем на шал – и прошетајте без причина
„Нема да мирисате ‘младо’, туку ќе мирисате на себе – негувана и жива личност. И тоа е доволно“, заклучува докторката.
Заклучок
Телесниот мирис не е „пресуда“, туку сигнал. Дијалог меѓу телото и околината. Со разбирање, соодветна нега и мали промени во животниот стил, свежината може да се одржи и во зрелите години, пишува НМД.
И можеби најважно од сè:
Не мирисате на години. Мирисате на живот.
