Адитивите во храната и цревата: Дали преработените производи тивко го нарушуваат микробиомот?
Современата исхрана сè повеќе се потпира на индустриски преработени производи.
Но, она што често останува занемарено е влијанието на адитивите врз здравјето на цревата и микробиомот – сложениот екосистем од трилиони микроорганизми кои живеат во нашиот дигестивен систем.
Како што за BBC објаснува епидемиологот и нутриционист Мелиса Лејн од Deakin University, разновидноста на цревните бактерии може да се спореди со богата шума – колку е поразновидна, толку е поотпорна на нарушувања.
Научните податоци сè појасно укажуваат дека намалената разновидност на микробиомот се поврзува со:
• хронични воспаленија,
• нарушувања во варењето,
• проблеми со спиењето,
• промени во расположението,
• зголемен ризик од метаболни заболувања.
Од друга страна, здрав и разновиден микробиом се поврзува со подобар имунитет, стабилна енергија и подобро целокупно здравје.
Кои адитиви се под лупа на науката?
Најчесто споменувани се:
• Емулгатори (кои овозможуваат мешање на вода и масти – во сладоледи, кремасти сосови, индустриски печива),
• Вештачки засладувачи,
• Вештачки бои и стабилизатори.
Тие ја подобруваат текстурата, вкусот и рокот на траење на производите, но истражувањата сугерираат дека кај одредени лица можат да влијаат врз цревната бариера и да поттикнат воспалителни процеси.
Некои студии ги поврзуваат овие состојки со состојби како:
• синдром на иритабилно црево (IBS),
• воспалителни болести на цревата (IBD),
• зголемен ризик од рак на дебело црево.
Важно е да се нагласи: научната заедница сè уште нема официјални препораки за целосно избегнување на емулгаторите, бидејќи постојат многу различни видови адитиви и сè уште се истражува дали проблемот е во одредена супстанција или во нивната комбинација.
Како телото сигнализира дека нешто не е во ред?
Кај лица чувствителни на адитиви или на високо преработена храна може да се појават:
• надуеност и гасови,
• болка или непријатност во стомакот,
• дијареја или запек,
• чувство на замор по оброк,
• кожни реакции кај чувствителни лица.
Овие симптоми не значат автоматски сериозна болест, но се сигнал дека исхраната можеби не му одговара на организмот.
Преработена храна vs. свежи намирници
Во едно истражување, тимот на Мелиса Лејн покажал дека исхрана богата со високо преработени производи доведува до намалена разновидност на микробиомот – дури и кога калориската и нутритивната вредност била слична.
Причината? Преработената храна често содржи:
• помалку растителни влакна,
• помалку полифеноли,
• повеќе адитиви и индустриски масти.
Растителните влакна и полифенолите имаат клучна улога во одржување на здрава цревна флора и во намалување на воспалителните процеси.
Практични совети за поздрава исхрана
✔ Читајте ги декларациите – пократка листа на состојки обично значи помала преработка.
✔ Ограничете ги индустриските грицки, засладени пијалаци и готови сосови.
✔ Подгответе барем еден оброк дневно од основни, свежи намирници.
✔ Зголемете внес на: зеленчук, овошје, мешунки, интегрални житарки.
✔ Вклучете ферментирани производи (јогурт, кисела зелка, кефир) за поддршка на микробиомот.
✔ Не паничете – целта не е совршенство, туку баланс.
Наједноставното правило и понатаму важи: колку повеќе свежа и минимално преработена храна – толку подобро за цревата.
Зошто оваа тема е важна денес?
Во време кога пазарите се преплавени со „брзи решенија“, функционална храна и производи со продолжен рок, информираноста станува клучна.
Потрошувачите сè повеќе бараат транспарентност, квалитет и нутритивна вредност – тренд што директно влијае и врз прехранбената индустрија, пишува НМД.
